Trong những năm gần đây, các nhu cầu về khai thác tài nguyên thiên nhiên, sử dụng năng lượng ngày càng tăng. Sự phát triển kinh tế xã hội với sự xuất hiện hàng loạt nhà máy xí nghiệp, các công trình xây dựng... đã tác động mạnh mẽ đến hệ sinh thái, môi trường xung quanh cũng như điều kiện sống của con người. Tài nguyên có xu thế cạn kiệt dần, ô nhiễm môi trường tăng lên. Sự biến đổi theo chiều hướng xấu của môi trường ảnh hưởng ngược trở lại đối với sự phát triển kinh tế xã hội của mỗi một Quốc gia. Cùng với quá trình công nghiệp hoá, tốc độ đô thị hoá ngày càng gia tăng. Nhu cầu tài nguyên và năng lượng phục vụ dân đô thị ngày càng lớn. Các hoạt động kinh tế xã hội tạo nên rất nhiều chất thải gây ô nhiễm môi trường. Vì vậy vấn đề bảo vệ môi trường và phát triển bền vững đã trở thành mối quan tâm hàng đầu của nhân loại.

Xây dựng cơ bản bao gồm xây dựng các công trình công nghiệp và dân dụng, các công trình giao thông, thuỷ lợi, hệ thống hạ tầng cơ sở, sản xuất vật liệu xây dựng... là một trong những hoạt động kinh tế xã hội tác động mạnh mẽ nhất đối với môi trường và nguồn tài nguyên. Việc xây dựng các công trình như cảng Cái Lân, khu công nghiệp chế biến dầu Dung Quất, các đô thị trong vùng trọng điểm phát triển kinh tế, các nhà máy xi măng Nghi Sơn, Hà Tiên... và đặc biệt là công trình thuỷ điện Sơn La đã và sẽ gây nên sự suy thoái môi trường ở một phạm vi lớn nếu như không có sự hiểu biết và biện pháp ngăn ngừa, giảm thiểu các tác động tiêu cực này.

Xây dựng cơ bản là một lĩnh vực có các hoạt động tác động mạnh mẽ đến môi trường và sử dụng nhiều nguồn tài nguyên thiên nhiên; mặt khác một trong những nhiệm vụ của xây dựng cơ bản là xây dựng các công trình hạ tầng, bảo vệ môi trường và sử dụng hợp lý tài nguyên. Vì vậy, các kỹ sư xây dựng và kỹ thuật cao đẳng xây dựng cần nắm vững các kiến thức về quản lý môi trường, công nghệ môi trường để ứng dụng nó vào trong công việc hàng ngày.