Trong lịch sử phát triển của xã hội loài người từ khi khai sơn lập địa, sự “nhân tạo” đầu tiên liên quan đến kiến trúc và con người đó chính là dựng những mái, vách che chắn mưa - nắng - bão lũ... mà con người do nhu cầu tự thân đã nghĩ ra và xây dựng nên. Từ cách làm đó, đã hình thành loại hình mà ngày nay chúng ta gọi là nhà ở. Sự phát triển các hệ thống công trình công cộng và hạ tầng khác xung quanh nhà ở do tập tục quần cư: xích lại gần - dựa vào nhau mà sống, đã phát triển đời nọ sang đời kia, để hình thành những nền văn hoá riêng gắn với vùng miền, dân tộc. Từ đó tạo thành nền kiến trúc đậm đà chất bản địa và thích ứng sâu sắc với môi cảnh. Đô thị được tạo dựng cũng khởi nguồn từ đó, với sự kết hợp văn minh loài cho những nhu cầu phục vụ cuộc sống về sinh tồn và tiện nghi.
Nhìn nhận lại quá trình này, chúng ta có thể thấy: Xuất phát của kiến trúc chính là vì để đảm bảo sức khoẻ cho con người phát triển cùng xã hội. Tuy nhiên càng ngày sự ô nhiễm trong quá trình phát triển này càng lớn, càng ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khoẻ, thậm chí tác động đến mức độ sinh tồn và diệt vong! Gần đây, con người mới bừng tỉnh, phát hiện và đang chạy đua với thời gian để khắc phục, khống chế. Với tinh thần “chữa những bệnh đang bị” và “phòng những bệnh có nguy cơ bị” về kiến trúc vì sức khoẻ con người, bài viết này xin khái lược theo tinh thần tổng quan những cảnh báo, góp phần gợi mở những giải pháp hữu hiệu.